* Phóng viên: Chứng cứ là yếu tố quan trọng nhất khi tiến hành xét xử. Trong vụ kiện Công ty Vedan, dư luận rất quan tâm đến việc người nông dân bị thiệt hại phải thu thập chứng cứ như thế nào. Ông có thể cho biết công việc này đến nay đã có kết quả gì khả quan?

- Luật sư Vũ Bá Thanh: Hiện nay, các luật sư trong Đoàn luật sư tỉnh đang tiếp xúc với từng hộ dân. Bước đầu chúng tôi đã thu thập được nhiều chứng cứ chứng minh những thiệt hại của bà con nông dân do Vedan gây ra. Đó là những chứng cứ chung như: kết luận qua các đợt thanh tra, kiểm tra của các cơ quan quản lý Nhà nước về môi trường trên sông Thị Vải, các tài liệu nghiên cứu khoa học, các hồ sơ pháp lý qua những lần thỏa thuận với Vedan… Còn các chứng cứ riêng, đối với từng hộ dân, chúng tôi đã có các giấy tờ đất đai, các hóa đơn, chứng từ chứng minh quá trình đầu tư sản xuất, kinh doanh. Ngoài ra, trong quá trình tố tụng chúng tôi có thể mời thêm những nhân chứng, chẳng hạn như những người bán hàng, chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị xã hội, tổ chức nghề nghiệp, người dân sống trong khu vực. Tuy nhiên, việc xác định chứng cứ có đáng tin cậy hay không là do tòa án, nhưng quan điểm của chúng tôi là, càng thu thập được nhiều chứng cứ càng tốt.

* Trường hợp trong quá trình sản xuất, kinh doanh người dân đã làm thất lạc các hóa đơn, chứng từ có liên quan thì có cách nào để giải quyết không?

-Nếu không có hóa đơn thì còn những nhân chứng khác cũng có giá trị pháp lý như tôi vừa nói. Những trường hợp này, luật sư sẽ có trách nhiệm giúp dân củng cố những chứng cứ có liên quan.

* Trong quá trình thu thập chứng cứ có phát sinh những yếu tố gì gây trở ngại?

-Tất nhiên là có. Và có thể có rất nhiều trường hợp. Cụ thể như mới đây có một luật sư vừa gọi điện cho tôi xin tư vấn về một trường hợp phát sinh. Đó là trường hợp khi kê khai thiệt hại người chồng đứng tên và ký vào biên bản, nay người chồng đã mất thì phải tìm người đại diện hợp pháp cho hộ gia đình để đứng ra làm hồ sơ kiện. Trường hợp này chúng tôi dự báo có thể phát sinh quyền thừa kế sau này. Do vậy, tôi lưu ý các luật sư phải tìm hiểu kỹ 

Sau khi bị Vedan “đầu độc”, lượng cá, tôm trên sông Thị Vải đã giảm đáng kể làm nhiều bà con ngư dân gặp khó khăn trong việc mưu sinh. Ảnh: Diệu Thúy

Một phần của tập hồ sơ thống kê thiệt hại của 1.255 hộ nông dân Tân Thành trong vụ Vedan “đầu độc” sông Thị Vải. Ảnh: Đ.L

hoàn cảnh của từng gia đình để tư vấn cho họ những giải pháp tốt nhất dựa trên thực tế.

1255 hộ dân tham gia vụ kiện, mỗi hộ có điều kiện sản xuất, kinh doanh khác nhau, trong khi đó chỉ có 120 luật sư tham gia trợ giúp pháp lý, liệu áp lực có lớn đối với các luật sư?

- Số lượng người tham gia vụ kiện đông không phải là trở ngại đối với luật sư mà điều quan trọng là mỗi vụ kiện có những khó khăn riêng. Đối với vụ kiện này, có những thuận lợi là tuy số lượng người tham gia kiện đông, nhưng cùng một nguyên đơn, nhiều người cùng kiện một người, cùng một quan hệ pháp lý... Còn khó khăn là mỗi hộ gia đình có điều kiện, hoàn cảnh khác nhau, phải viết đơn và lập hồ sơ riêng. Về mặt pháp lý thì một hồ sơ là một vụ kiện. Nếu tòa án chấp nhận phương án ghép nhiều vụ kiện thành một số vụ kiện dựa trên cơ sở tính chất, phạm vi ảnh hưởng, quan hệ pháp luật… như đề nghị của đoàn luật sư, thì mọi việc sẽ thuận lợi hơn. Tuy nhiên, ghép hay không và ghép như thế nào là quyền của tòa án.

* Theo ông việc ghép các vụ kiện lại có lợi như thế nào cho các bên?

- Chúng tôi nghĩ phương án ghép các vụ kiện lại sẽ có lợi cho cả luật sư, người dân và các cơ quan tiến hành tố tụng: giảm thời gian tố tụng, văn bản, giấy tờ và chi phí vật chất cho việc thụ lý, xét xử, thi hành án sau này.

* Luật sư là người được người dân ủy quyền (với tư cách là nguyên đơn), nhưng đồng thời cũng là người đứng ra bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn, vậy ở phiên tòa họ sẽ đảm nhiệm trách nhiệm nào thưa ông?

- Ở phiên tòa có thể có những luật sư thể hiện cả hai vai trò đó (những người được dân ủy quyền), nhưng cũng có người chỉ đứng ở tư cách là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của dân (người không được ủy quyền). Dù với tư cách nào, chúng tôi cũng hết mình ủng hộ người dân. Chúng tôi coi đó là trách nhiệm của mình, đồng thời cũng là cơ hội để giới luật sư bày tỏ thái độ của mình đối với hành vi vi phạm pháp luật về môi trường.

* Xin cảm ơn ông!

(Theo Báo Bà Rịa-Vũng Tàu) 

 

Đến thời điểm này đã có 120 luật sư đang hành nghề trên địa bàn tỉnh tự nguyện tham gia hỗ trợ người dân trong vụ kiện Công ty Vedan, trong đó có 44 luật sư trực tiếp tham gia trợ giúp pháp lý cho dân. Hiện, các luật sư đã nghiên cứu tài liệu, chứng cứ ban đầu và hướng dẫn nông dân thực hiện các thủ tục pháp lý như: sao y các loại giấy tờ có liên quan, viết đơn khởi kiện, giấy ủy quyền cho luật sư, đơn xin miễn giảm tiền tạm ứng án phí… Công việc này sẽ được kết thúc vào ngày 19-7 để hoàn tất hồ sơ chuyển qua Tòa án nhân dân huyện Tân Thành.

"Chúng tôi sẽ ủng hộ bà con hết mình; chúng tôi coi đây là trách nhiệm, đồng thời cũng là cơ hội để giới luật sư bày tỏ thái độ của mình đối với hành vi vi phạm pháp luật về môi trường". (Luật sư Vũ Bá Thanh, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh BR-VT)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Người viết : Huỳnh Liên